Sự khác nhau giữa 2 từ Start và Begin trong tiếng Anh

Start thường mang đến một cảm giác nhanh, mạnh và bất ngờ, như là một hành động xảy ra vào một thời điểm. Còn Begin thường mang đến cảm giác từ từ hơn, chậm rãi hơn và nói về một quá trình...

Linh: Xin chào các bạn! Tuần vừa rồi, hòm thư john.linh@aac.edu.vn lại đầy ắp thư của bạn đọc khắp nơi gửi về.
John: Một lần nữa John & Linh lại phải xin lỗi vì không thể phản hồi tất cả số lượng thư đã gửi đến được.
Linh: Hôm nay, John & Linh xin được phản hồi thư của bạn Phan Thuc Dinh (xin được giấu địa chỉ email). Trong thư bạn đã chia sẻ thắc mắc về sự khác nhau giữa 2 từ Start - Begin.
John: Sự khác biệt đầu tiên là Start có thể được sử dụng như một động từ và cả như một danh từ còn Begin chỉ là động từ mà thôi.

  Về nghĩa, hầu như không có sự khác biệt, 2 từ này có thể dùng thay thế cho nhau. Tuy nhiên, theo quan điểm của John thì cần lưu ý một số điểm như sau:
-         Về mức độ, Start thường mang đến một cảm giác nhanh, mạnh và bất ngờ, như là một hành động xảy ra vào một thời điểm. Begin thường mang đến cảm giác từ từ hơn, chậm rãi hơn và nói về một quá trình.
Linh: Ví dụ:
            You should start doing it now or you’ll be late! (Bạn nên bắt đầu làm việc đó luôn đi không có là muộn đó) - nghe như có sự giục giã, sự cấp bách.
            She begins to cry when Jack makes Rose promise she will survive. (Cô ấy bắt đầu khóc khi Jack bắt Rose hứa sẽ phải sống sót) - cô ấy từ từ bắt đầu khóc chứ không khóc òa lên luôn.

  John:
-         Begin không được dùng thay cho Start trong các trường hợp:
o       Dùng với máy móc (Press the button and the engine will start - Bấm cái nút và máy sẽ khởi động).
o       Dùng với nghĩa là khởi hành một chuyến đi (Let’s start early before the traffic gets worse - Hãy khởi hành sớm trước khi giao thông trở nên tệ hơn).
o       Khi nói về một người mở màn, bắt đầu một sự kiện nào đó hay bộ phận khởi động, món khai vị… chúng ta chỉ dùng Starter.
o       Khi bắt đầu từ một điểm xác định nào đó, ví dụ: This collection is very expensive with prices start from £5000. (Bộ sưu tập này rất đắt với giá bán bắt đầu từ 5000 bảng Anh trở lên)
Linh:
-         Start không được dùng thay cho Begin trong các trường hợp:
o       Nói về một người mới hoàn toàn trong một lĩnh vực nào đó (English for beginners - tiếng Anh cho người mới học).

  -         Khi dùng với Talk, Start to talk sử dụng đối với những em bé đắt đầu biết nói còn Begin to talk mới có nghĩa là bắt đầu nói:
o       My baby started to talk 2 weeks ago and her first word was mama - Con tôi mới biết nói 2 tuần trước và từ đầu tiên mà nó nói là gọi mẹ.
o       He began to talk 30 minutes ago and never stopped - Anh ta bắt đầu nói từ 30 phút trước và chưa hề dừng lại.
John: Mong rằng với những chia sẻ vừa rồi, các bạn có thể tự tin hơn nữa khi sử dụng các cặp từ đồng nghĩa Start - Begin.
Linh: Suýt chút nữa là quên mất! Trong thời gian vừa rồi, hòm thư john.linh@aac.edu.vn cũng nhận được rất nhiều thư của phụ huynh các bạn học sinh cấp 1 và cấp 2 bày tỏ băn khoăn trong việc làm thế nào để có thể giúp con em mình học và sử dụng tốt tiếng Anh. Quý vị phụ huynh quan tâm tới chủ đề này xin đừng ngần ngại gửi thư về hòm thư của John & Linh. John & Linh sẽ chọn ra các thư tiêu biểu nhất để cùng chia sẻ với quý vị và các bạn.
John & Linh: Xin chào và hẹn gặp lại!

Cách phát âm “s” trong tiếng Anh

Trong tiếng Anh, “s” ở cuối các từ rất quan trọng, nó ảnh hưởng rất lớn đến nghĩa của từ và câu, vì vậy cần lưu ý phát âm đủ và cũng tuyệt đối lưu ý không tự ý thêm âm “s” vào khi nói. Đó là một thói quen không tốt và có hại về lâu dài.

John: Linh đang làm gì đấy mà mồm cứ “nhồm nhoàm” thế kia?
Linh: A, chào anh John! Có gì đâu, Linh tập… uốn lưỡi để phát âm chữ “r” cho chính xác hơn ý mà. “S” Linh phát âm còn tạm ổn chứ “r” thì vẫn còn cứng lắm nên thành ra lại lười phát âm chữ “r”.
John: Lười thế là không tốt, nhưng anh thấy một số bạn lại… “chăm quá”, cũng không tốt chút nào!
Linh: Ý anh là sao?
John: Ý anh là một số bạn phát âm “s” và “r” quá nặng nề do cố gắng quá mức và không tự nhiên, hơn nữa lại còn tự động thêm quá nhiều “s” và “r” vào hầu như khắp các từ trong câu. Việc này làm cho người nghe rất khó hiểu và với cá nhân anh thì tự dưng có cảm giác rất căng thẳng và nặng nề.
Linh: Có một điều này Linh muốn hỏi anh John nhé. Chúng ta thường thêm s hoặc ‘s với danh từ số nhiều, chia động từ ngôi 3 số ít và sở hữu cách. Đa số các trường hợp này ta chỉ cần phát âm thêm s ở đằng sau. Một số trường hợp trong đó thì không thêm s mà thêm es (hoặc chỉ thêm s nhưng đã có sẵn e ở cuối từ vd: Rose -> Roses). Lúc này es sẽ thành một âm tiết mới (vd: Watch -> Watches). Tuy nhiên trong một số trường hợp, chỉ thêm s thôi nhưng vẫn tạo nên một âm tiết nữa cần phát âm. Đúng không anh John?
John: Gần đúng như vậy. Thực ra không hẳn là do s hay es. Ví dụ như tastes vẫn chỉ phát âm là /teists/, tức là cũng như taste và chỉ thêm âm s đằng sau thôi. Để xét xem có tạo thành một âm tiết riêng biệt hay không thì cần phải xét đến âm phát âm cuối của từ đó. Trong các trường hợp như Linh vừa nói, khi thêm s vào sau các từ kết thúc bằng các âm sau thì sẽ tạo thành một âm tiết nữa để phát âm (/iz/):
/s/         Chris’s kisses, the nurse’s purses, Max’s faxes
/∫/         Trish’s wishes
/z/         Rose’s roses
/t∫/        The witch’s watches
/ʤ/       George’s fridges

John: S ở cuối các từ rất quan trọng, nó ảnh hưởng rất lớn đến nghĩa của từ và câu, vì vậy cần lưu ý phát âm đủ và cũng tuyệt đối lưu ý không tự ý thêm âm s vào khi nói. Đó là một thói quen rất không tốt và rất có hại về lâu dài!
Rất nhiều người bản ngữ có xu hướng lược bớt các phụ âm trong khi nói khi từ được kết thúc bằng âm s và trước đó có nhiều phụ âm khác. Ví dụ contracts /'kɔntrækts/ thường được phát âm thành /'kɔntræks/ (lược mất t). Chúng ta cũng cần lưu ý điều này để không nhầm lẫn giữa các từ khi người nói lược mất một số phụ âm khi nói:

(She never sends birthday cards.

The lift’s broken.
It tastes funny.
That’s what he expects.)
Linh: Ồ, giờ thì Linh mới rõ về các quy tắc này. Cám ơn anh John nhiều nhé.
John: Các bạn hãy thử xem các động từ sau đây khi chuyển sang ngôi 3 số ít sẽ chỉ phát âm thêm /s/ hay sẽ tạo thành một âm tiết /iz/ nữa nhé.
Linh: Chúc các bạn thành công và hãy nhớ lời khuyên của anh John nhé:
“Đừng quên phát âm âm s nhưng cũng đừng chăm chỉ cho thêm s vào khắp các từ”
John & Linh: Xin chào và hẹn gặp lại!

Học cách tư duy bằng tiếng Anh

Để cải thiện tiếng Anh, ngoài vấn đề về phát âm, người Việt Nam khi học và sử dụng tiếng Anh nên chú ý tới việc tư duy bằng tiếng Anh và diễn đạt theo cách của người bản ngữ.

John & Linh: Xin chào các bạn!
Linh: Anh John ơi, theo anh thì hiện tại việc học và sử dụng tiếng Anh đối với người Việt Nam có những vấn đề khó khăn gì và nên chú ý làm gì để cải thiện?
John: Theo anh thì ngoài vấn đề về phát âm thì các bạn Việt Nam khi học và sử dụng tiếng Anh nên chú ý tới việc tư duy bằng tiếng Anh và diễn đạt theo cách của người bản ngữ.
Linh: Nếu không tư duy bằng tiếng Anh thì khi muốn nói gì đó, chúng ta phải dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Quá trình này thường tốn nhiều thời gian và hay làm cho “câu cú” của chúng ta bị “lủng củng”, đúng không anh John?
John: Đúng vậy, nếu không diễn đạt theo cách của người bản ngữ thì “văn” của chúng ta sẽ thiếu sự “mượt mà”, dễ gây khó hiểu cho người nghe, đôi khi còn gây ra những hiểu lầm trong giao tiếp.
Để giải quyết được 2 vấn đề này, các bạn hãy đừng chỉ học tiếng Anh trên sách vở mà hãy xem phim, nghe nhạc... bằng tiếng Anh. Hãy cố gắng tiếp xúc với tiếng Anh càng nhiều càng tốt. Quá trình này sẽ làm chúng ta quen thuộc với các từ ngữ, cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh một cách tự nhiên nhất, chúng ta dần dần sẽ thực sự “ngấm” những kiến thức đã học được qua sách vở hay học được từ thầy cô giáo.
Linh: Theo Linh thấy thì khi giao tiếp với người bản ngữ, nếu quan hệ phù hợp, chúng ta hãy thẳng thắn đề nghị họ sửa lỗi cho chúng ta. Như là Linh với anh John vậy!
John: Có những cách diễn đạt bằng tiếng Việt dịch sang tiếng Anh nghe không hề xuôi, không rõ nghĩa. Đó là chưa kể đến nhiều khi chúng ta nhầm lẫn giữa những từ, những ngữ “có vẻ” giống nhau, gây ra sự khác biệt hoàn toàn về nội dung.
John xin mạn phép lấy một “câu chuyện” sưu tầm từ trang cá nhân của một người nước ngoài đang sống tại Việt Nam để minh họa:
-         Why are you standing there?
-         Just out of curiosity. I’ve stood by this machine for hours but nothing happened!
-         But why?
-         Did you not see the sign?
-         What sign?
-         Here:

-         Maybe you were on the wrong side!
-         Yeah, I’ve just changed to the left for only a few minutes.
…
John: Theo các bạn, sự hiểu lầm ở trong câu chuyện này là ở đâu và như thế nào mới là đúng?

1.001 cách nói “cám ơn” trong tiếng Anh

Trong tiếng Anh, có nhiều cách để nói “cám ơn”, tùy vào hoàn cảnh và mức độ của sự việc. Tuy nhiên, ranh giới giữa các “mức độ biết ơn” cũng không rõ ràng lắm, cùng một câu nhưng sử dụng với ngữ điệu khác nhau thì cũng đem lại những hiệu quả khác nhau.

Linh: Linh đố anh John biết Linh có 2 câu cửa miệng nào luôn được sử dụng hết công suất khắp mọi nơi mọi lúc không?
John: Dễ ợt, chả phải riêng Linh mà anh cũng sử dụng 2 câu đấy mọi nơi mọi lúc. Đó là “Cám ơn!” và “Xin lỗi!” đúng không?
Linh: Anh John giỏi thật đấy, cái gì cũng biết nhỉ! Thực ra Linh thấy khi nói bằng tiếng Việt, Linh thường chỉ dùng “cám ơn”, “em/cháu cám ơn” hay “cám ơn anh/chị/cô/chú…”, “cám ơn nhiều” chứ không đa dạng như khi Linh nói cám ơn bằng tiếng Anh.
Tất nhiên không phải bởi tiếng Việt không phong phú, mà là do Linh chỉ quen dùng như vậy, còn nếu sử dụng một số cách diễn đạt khác thì cứ thấy “ngại miệng” thế nào ấy.

John: Chắc tại do thói quen của Linh thôi. Trong tiếng Anh thì cũng có nhiều cách để nói “cám ơn”, tùy vào hoàn cảnh và mức độ của sự việc. Tuy nhiên, ranh giới giữa các “mức độ biết ơn” cũng không rõ ràng lắm, cùng một câu nhưng sử dụng với ngữ điệu khác nhau thì cũng đem lại những hiệu quả khác nhau.
Linh: Hay hôm nay chúng ta thi nhé anh John, nhân cơ hội này Linh cũng tranh thủ “ôn bài” luôn. Chúng ta lần lượt liệt kê ra các câu biểu hiện sự biết ơn nhé, mỗi người chỉ có tối đa 5 giây để đưa ra phương án tiếp theo, nếu không thì sẽ thua cuộc.
John: Ok! Cũng coi như đây là cơ hội anh được cám ơn Linh vì những gì Linh đã ủng hộ và giúp đỡ anh trong thời gian qua.
Thanks, Linh!
Linh: Thanks a lot!
John: Many thanks!
Linh: Thanks to you!
John: Thank you very much!
Linh: Thank you so much!
John: I really appreciate it!
Linh: I really appreciate your help with my project!
John: Thank you, without your support, I wouldn’t have been able to make such progress in learning Vietnamese!
 Linh: Thank you, I really enjoyed the surprise birthday party you threw (một sự kiện hay một đồ vật…)!

John: Thank you, I truly value... (mang tính khách sáo cao, trịnh trọng, thường dùng với kiểu your contribution to the company hoặc tương tự)!
Linh: I’m grateful for having you as a friend!
John: There are no words to show my appreciation!
Linh: How can I ever thank you?
John: How can I ever possibly thank you?
Linh: Thanks a million for... !
John: You have my gratitude!
Linh: How can I show how grateful I am for what you did?
John: Ehm… Gracias, Merci beaucoup!
Linh: Anh John lại định “lừa” Linh à, đấy là tiếng Tây Ban Nha với tiếng Pháp chứ.
Không biết đâu, anh thua rồi nhé!
John: Đùa Linh chút thôi mà. Thực ra thì đang muốn mời Linh đi ăn trưa nên coi như anh thua tại đây chứ nếu tiếp tục chắc đến tận chiều mình mới thi xong mất.

Linh: Còn Linh thì thực ra cũng “hết vốn” rồi, anh John mà thêm 1 câu nữa thôi là Linh “tắc tị” ngay.
John: John và Linh đi ăn phở đây, xin chào các bạn độc giả! Các bạn hãy luyện tập cho quen và nhớ để ý đến ngữ cảnh để có thể áp dụng các ngữ trên một cách phù hợp nhất nhé.
John & Linh: Hẹn gặp lại!

Để tránh bị ngắt lời khi nói tiếng Anh

Khi cần thời gian để suy nghĩ, để nhớ lại một thông tin gì đó hay để chắc chắn lại một vấn đề gì đó, chúng ta cần “ra hiệu” bằng các “tiếng động” không có trong ngôn ngữ như “ehm” hay các cụm từ như “you know”…

Linh: Anh John ơi anh có biết cái…?
John: Cái gì?
Linh: Thì Linh đang nhớ lại này, tự dưng lại quên mất, ai bảo anh lại ngắt lời Linh làm người ta càng không nhớ ra! À, rồi, anh John có biết cái tẩu hút thuốc tiếng Anh là gì không?
John: Pipe. Anh tưởng Linh không nói gì nữa nên thấy lạ mới hỏi vậy thôi. Tại Linh ý. Nói chuyện gì mà nghỉ cả… phút mới nói nốt câu ai mà biết được. Lần sau có nghỉ thì nghỉ ngăn ngắn thôi. Không thì cũng phải “ra hiệu” cho người ta biết là chưa nói hết nữa chứ.
Linh: Là sao, Linh không hiểu?
John: Trong giao tiếp, khi nói chúng ta thường có những đoạn ngắt (pause). Những đoạn ngắt này có thể khách quan xảy ra khi chúng ta cần thời gian để nghĩ hay để chắc chắn một vấn đề gì đó khi nói. Hoặc những đoạn ngắt này đóng một vai trò ngăn cách các phần giữa câu, thể hiện các dấu “” (trích dẫn nguyên văn), dấu phẩy “,”…

John: Khi quãng thời gian để suy nghĩ, để nhớ lại một thông tin gì đó hay để chắc chắn lại một vấn đề gì đó trở nên hơi dài một chút, người nghe sẽ dễ hiểu lầm là chúng ta đã dừng nói. Để tránh tình trạng này, chúng ta cần “ra hiệu” bằng các “tiếng động” không có trong ngôn ngữ như “ehm” hay các cụm từ như “you know”… Chúng ta cũng ra hiệu bằng cách giữ nguyên ngữ điệu (vì cuối câu ngữ điệu thường đi lên hoặc xuống) và kéo dài giọng ra một chút xíu.

Chú ý các đoạn ngắt và các “công cụ” ra hiệu rằng chúng ta vẫn chưa dừng lại trong đoạn ghi âm sau:

 nếu không nghe được mời bạn click vào đây

(A: Ehm:::, I don’t know, I think it’s a bit ehm::: well, like the music you get in supermarkets or in ehm::: in hotel lifts and places like that.

B: Yeah, I know what you mean, but ehm::: I mean, if we have something stronger like ehm::: well, you know, blues::: or modern Jazz or whatever, well, somebody’ll hate it.)
Linh: Anh John có thể nói thêm về đoạn ngắt sử dụng để thể hiện dấu “” khi trích dẫn được không?
 John: Như đã đề cập ở trên, một trong số những lý do của các đoạn ngắt là khi chúng ta muốn trích dẫn lời người khác hoặc một câu nói nổi tiếng. Để trích dẫn, chúng ta sử dụng một ngữ điệu cao hơn ngữ điệu bình thường và cố gắng hết sức có thể tái hiện lại giọng điệu gốc của những gì được trích dẫn ra.

Trong cùng một câu có thể không chỉ có một phần trích dẫn mà có thể có trích dẫn nhiều lần. Mỗi phần trích dẫn và phần lời nói của chúng ta sẽ ngăn cách bằng một đoạn ngắt ngắn và cũng được phân biệt bởi ngữ điệu.

nếu không nghe được mời bạn click vào đây
(I said to Terry, I said, “Can you open the door for me?” and he said, “Open it yourself!”

Can you believe it!)

John: Lưu ý rằng trích dẫn có thể là lời nói của người khác, một câu nói nổi tiếng hoặc cũng có thể là ý nghĩ của chính người đang nói hay những gì được viết trong sách hay tài liệu nào đó.

nếu không nghe được mời bạn click vào đây
(Question one was “What’s the capital of Australia?”

“This is easy”, I thought, so I wrote “Sydney”. Then when I got home I looked in a book. “Australia” it said, “Capital: Canberra”. “Oh no”, I thought, “Failed again!”)
Linh: Rồi rồi, biết rồi. Từ giờ khi chưa nói hết câu mà ngừng lại thì Linh sẽ nhớ “ra hiệu”. Được chưa nào! Còn các bạn độc giả, hãy nhớ áp dụng trong giao tiếp của mình nhé!
John & Linh: Xin chào các bạn!

Phải làm gì khi nghe tiếng Anh mà không hiểu?

…chúng ta có thể căn cứ vào ngữ cảnh để có thể suy luận. Nếu muốn nghe tốt thì cần phải học và luyện cách phát âm chuẩn của người bản ngữ.

Linh: Anh John ơi, mặc dù có nhiều bạn nước ngoài nhưng mà hình như khả năng nghe của Linh vẫn còn kém lắm hay sao ý? Tại anh cả đấy! Ai bảo anh nói tiếng Việt giỏi thế!
John: Chả liên quan đến anh nhé! Anh chia sẻ cho Linh bao nhiêu kinh nghiệm sử dụng tiếng Anh hay thế còn gì. Mà Linh còn có bao nhiêu bạn nước ngoài nữa ý chứ, khả năng nghe giờ chắc cũng không đến nỗi tệ như Linh nghĩ đâu.
Linh: Linh vẫn nghe nhầm suốt, thỉnh thoảng chả hiểu người ta đang nói gì nữa, thế là mất hết cả hứng tiếp chuyện.
John: Anh thấy Linh như vậy là hơi tiêu cực quá. Thậm chí người bản ngữ nói chuyện với nhau mà còn có nhiều lúc nghe nhầm và không hiểu đúng ý của đối phương nữa là người nước ngoài.
Thứ nhất là tiếng Anh cũng có rất nhiều từ đồng âm (hoặc gần như là đồng âm) mà khác nghĩa. Ví dụ như wait và weight đều đọc là /weit/ nhưng nghĩa lại hoàn toàn khác nhau.
Thứ 2 là độ ồn và tiếng động ngoại cảnh cũng ảnh hưởng đến việc giao tiếp.
Thứ 3 nữa là tiếng Anh khi nói còn nối âm từ từ này sang từ khác, làm cho người nghe (không phải người bản ngữ) khó nắm bắt.
Thứ 4 là bắt tiếng Anh cũng có rất nhiều giọng từ các vùng miền khác nhau hay thậm chí là từ các quốc gia khác nhau.
Linh: Vậy làm thế nào để giải quyết?
John: Với lý do thứ nhất, chúng ta có thể căn cứ vào ngữ cảnh để có thể suy luận ra từ nào mới là từ mà người ta đang nói đến.
Để giải quyết lý do thứ 2 thì đơn giản rồi, chọn nơi nào phù hợp mà nói chuyện. Nếu không chọn được nơi yên tĩnh hơn thì hai bên đành… nói to hơn vậy!
Với lý do thứ 3 thì như anh đã nói lần trước, nếu muốn nghe tốt thì cần phải học và luyện cách phát âm chuẩn của người bản ngữ. Chúng ta luyện nói nối âm như vậy thì sẽ dễ dàng hơn rất nhiều khi gặp phải những trường hợp tương tự trong giao tiếp.
Linh: Thế còn lý do thứ 4?
John: Không có cách nào có thể học hết các giọng của tiếng Anh được. Chúng ta chỉ có thể vận dụng kỹ năng suy đoán dựa trên văn cảnh, dựa trên phân tích ngữ pháp… Đôi khi, nếu không hiểu hoặc chưa hiểu rõ người ta đang nói cái gì, chúng ta đừng ngần ngại đặt các câu hỏi hoặc đưa ra các yêu cầu để người nói nhắc lại hoặc làm rõ hơn nội dung đang trao đổi.

Anh sẽ lấy một vài ví dụ cho Linh và các bạn, sau đó chúng ta “tùy nghi” mà áp dụng theo mục đích của mình nhé:
Yêu cầu nhắc lại:
I beg your pardon!
Could you say that again?
Could you repeat that?
Excuse me? (lên giọng)
Sorry, what did you just say?
Yêu cầu nói to hơn (ở nơi ồn hoặc khi nói qua điện thoại):
Could you speak up a bit?
Yêu cầu nói chậm hơn:
Could you speak more slowly, please?
Yêu cầu làm rõ hơn:
Sorry, I don’t understand.
What does it mean? (khi không hiểu một từ/ngữ hoặc một khái niệm nào đó)
How do you spell that? (khi không rõ về tên người, địa danh, công ty hay một tên riêng nào đó)
You mean… …, right? (khi muốn làm rõ một ý nào đó)
Linh: Could you repeat?
John: Lại trêu anh hả? Còn lâu nhé!
Các bạn hãy nhớ nhé, đừng ngại đặt câu hỏi khi mình chưa rõ điều gì. Không có gì là bất lịch sự khi làm gián đoạn câu chuyện chỉ vì chúng ta chưa hiểu rõ. Như vậy còn hơn là cứ để người nói mất công nói mãi mà chúng ta không hiểu gì và toàn bộ cuộc hội thoại trở nên không hiệu quả.
John & Linh: Xin chào và hẹn gặp lại!